جمال الدين محمد الخوانساري
مقدمة 42
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
( بيانات ابن يوسف شيرازي نسبت بكلم قصار مأخوذه از أمير المؤمنين عليه السلام وشروح وتراجم آنها ) ( در ص 144 - 148 جلد دوم فهرست ) « بيش از آنچه در اينجا نام برده شد نگارنده بر شروح وترجمههاى قسمتهايى از نهج البلاغة وخطب ومكاتيب حضرت علىّ بن أبي طالب عليه السلام دست نيافت اينك بر آنچه از شروح وترجمههاى كلمات قصار آن حضرت دست وخبر يافته در اينجا تذكّر مىدهد كه تا حدّى اين شرح ومطالب كه در أطراف نهج البلاغة نوشته شده جامع باشد . 1 - نخستين كس كه بجمع كلمات قصار حضرت علي ( ع ) مبادرت نموده جاحظ متوفّى بسال 255 بوده كه بنام « مائة كلمه » مشهور گرديده ودر ص 78 تا 81 معرّفى از آن ودو شرحي كه دارد شد ونيز در ص 69 تا 71 ترجمههاى آنرا نيز تذكّر داديم ومكّرر با ترجمه وبي ترجمه چاپ گرديده است . ودر كشف الظنون ص 78 ج 2 آمده كه مصطفى بن محمّد معروف به « خواجگى زاده » صد كلمه امام علىّ بن أبي طالب ( ع ) را بتركى شرح كرده است . 2 - نثر اللآلي است كه مؤلّف آنرا أبو على طبرسى يا [ سيّد ] علىّ بن [ سيّد ] فضل اللّه راوندى يا قطب راوندى نوشتهاند وراجع باين كتاب وترجمههاى آن در ص 102 تا 104 شرحي نگاشته شد واين مجموعه بترتيب حروف تهجّى در سى باب مرتّب شده وهر بابى مشتمل بر چندين كلمه از كلمات قصار ميباشد وبسال 1312 چاپ شده است . شيخ عبد السلام احمد القويسنى كه از دانشمندان نيمه اوّل قرن چهاردهم هجرى بودهاند در ص 13 تا 22 كتاب « مراقي النجابة في قواعد الكتابة » كلمات قصارى از حضرت علي ( ع ) نقل وآن كلمات نثر اللآلي ميباشد وكتاب مذكور بسال 1328 در